Image

Sözcü gazetesinin ötekileştirici ve milliyetçi misyonu

SENDİKA / 12 TEMMUZ 2016

sozcu_manset

Siyaset gündemiyle yakından ya da uzaktan ilgili herhangi bir vatandaşa Sözcü gazetesinin politik tavrı sorulduğunda gazetenin “AKP hükümetinin kategorik olarak karşısında olduğu, tüm politikalarına cephe aldığı” cevabının alınma ihtimali oldukça epey yüksek. Peki gerçek durum öyle mi? Yani Sözcü gazetesi gerçekten AKP rejiminin tüm ideolojik hamlelerine ve yaratmak istediği rejime tam olarak karşıda mı konumlanıyor, yoksa ana akım konularda AKP rejimini besliyor hatta onu bile aşıyor mu?

Sözcü gazetesi özellikle son bir iki yıl içerisindeki süreçte 250 bin ile 300 bin arasında bir tiraj bandına oturmuş durumda. Gazete bu tirajla en çok okunan ilk üç gazete içerisinde yerini sağlamlaştırmış gözüküyor. AKP’ye ve rejime sağdan muhalif bir yayın organı kalmadı ancak Sözcü, rejime sol cepheden muhalif olduğu kabul edilen gazeteler olan BirGün, Cumhuriyet ve Evrensel’den daha “makul” bir şekilde kabul ediliyor. Bu kabul ediliş de onu berberlerde, taksilerde, otobüslerde vb. kamusal alanlarda var etmiş oluyor. Bu bağlamda Sözcü gazetesini tabloid gazetecilik ile ana akım değerlerin kesişiminin muhalefetçilik ile soslanması olarak ele almak yanlış olmayacaktır.

Kamuoyu bir haftayı aşkın süredir Recep Tayyip Erdoğan’ın Suriyelilere vatandaşlık verilmesi konusunda yaptığı açıklamalarla meşgul durumda. Erdoğan, 2 Temmuz günü Kilis’te yaptığı konuşmada şu açıklamayı yapmıştı: “Konuyla ilgili olarak İçişleri Bakanlığı’mızın bu konuda attığı adımlar var. Ellerinden geleni bakanlığımız oluşturduğu bir ofisle takip etmek suretiyle bu kardeşlerimize bu yardımı, bu desteği yaparak onlara vatandaşlık imkanını vereceğiz.” Bu açıklamadan sonra hükümete ve Saray’a yakın medya organlarında bu tezi destekleyecek haberler ve yazılar yazılacağını tahmin etmek zor değildi. Aynı zamanda Sözcü gazetesinin de bu konuyu Suriyeli düşmanlığı ekseninde ele aldığını görmek sürpriz bir gelişme olmadı. Yayın çizgisi olarak “öteki düşmanlığını ve nefretini” kuran bir gazete olan Sözcü’den Suriyelilere vatandaşlık verilmesi konusunda insan hakları bağlamında bir tutum beklemek zaten boş bir beklentidir. Bu noktada Saray’ın ve AKP’nin de Suriyelilere vatandaşlık konusunu insan hakları bağlamında değerlendirmediğini söylemekte yarar var. Ancak Suriyelilere vatandaşlık verilmesinin siyasi rant olduğunu kabul etmek ve bunu dillendirmek ile Suriyelilere karşı nefret suçu işlemek arasında büyük bir fark var. İşte Sözcü gazetesi de tam olarak bu ikinci durumu yapıyor ve tüm ötekilere yaptığı gibi Suriyelilere karşı da nefret dilini kurguluyor. Sözcü gazetesinin, toplumda zaten var olan yabancıya karşı nefret duygularını beslemek adına 8 Temmuz, 9 Temmuz ve 10 Temmuz’da üç gün üst üste bu konuyu manşetine taşıdığını hep birlikte izledik. Bu üç günün manşetinde de Suriyelilere karşı nasıl bir nefret dili ile haberler yapıldığını gördük. Gazetecilik olarak ele aldığımızda buradaki mesele Suriyelileri de aşarak herhangi bir toplumsal kesime karşı yapılan bir saldırıydı.

Kendisini muhalif gazete olarak addeden ancak sıradan bir yurttaşın ürettiği politik argümanın ötesine gitmeyen/gidemeyen bu anlayış üç gün boyunca ısrarla ve inatla Suriyelilere vatandaşlık verilmesi konusunu işledi. Bu konuyu işlerken, Suriyelilerin neden Türkiye’de yaşamak durumunda kaldığından, Suriye İç Savaşı’nın etmenlerinden, Suriyelilerin mevcut durumlarından uzak bir habercilik faaliyeti yapmayı tercih etti. Oysa bir gazetenin -özellikle muhalif olduğunu addeden bir gazetenin- yapması gereken ilk şey bu durumu bir sonuç olarak ele alıp bu sonuçları yaratan nedenleri ortaya koymak ve Suriyelilere düşmanlık yapmak yerine bu savaşa neden olanlara karşı olmaktır.

Milliyetçi dil, Saray/AKP rejimine hizmet ediyor

Sözcü’nün, toplumda zaten herkesin dillendirdiği konuları gazete sayfalarından süslü/sert ifadelerle verdiğinde politik argüman ürettiğini zannetmesi ve okurun bu gazeteyi okuduğu zaman kendisini bilinçlenmiş zannetmesi hastalığı tehlikeli boyutlara ulaşmış durumda. Çünkü bu hastalık açık bir şekilde yabancı düşmanlığı ve ırkçılık yaratıyor.

Kabul edileceği gibi Sözcü’yü en çok Kemalist sağ kesim okuyor. Diğer yandan evrensel sol değerlere daha yakın sosyal demokrat kesim de gazeteyi takip etmekte. Ancak gazetenin yayın çizgisinin yoğun bir milliyetçilik barındırdığını ve gazeteyi takip eden kitleyi de bu yönde konsolide ettiği görülmekte. İşte Sözcü tam olarak da bu yüzden tehlikeli. Yani bu gazeteyi okuyan, kendisini sosyal demokrat olarak tanımlayan ve örneğin Cumhuriyet Halk Partisi’ne oy veren bir yurttaşın empoze edilen bu ağır milliyetçiliğinin etkisine girmemesi hayli zor. Yani Sözcü esasen evrensel sol değerlerle sosyal demokratların arasında kurulabilecek bir köprüyü engellemiş oluyor ve bunu tesadüfi olarak değil gayet bilinçli bir şekilde yapıyor. Sürekli olarak milliyetçi bir yaklaşımın sergilenmesi ister istemez  gazeteyi okuyan yurttaşların olaylar karşısındaki tepkilerini de bu yöne çekmiş oluyor. Bunun sonucunda da siyasette meşruiyetin kriteri “milli/yerli” olmaktır sonucu doğuyor. İşte Saray ve AKP rejimi ile Sözcü gazetesi tam olarak bu kriterde ortaklaşıyor. Rejimin iç siyasette yapmak istediği şey de tam olarak bu değil mi; siyasi alanı milliyetçilik çizgisinin içerisine çekerek ve terörle mücadeleyi politik malzeme yaparak kendisini tartışılmaz kılmak. Yani Sözcü gazetesi de böylelikle bu milliyetçilik yarışını sürdürerek rejime hizmet etmiş oluyor.

Sözcü gazetesi, yılların birikimi olarak mevcut AKP rejimine karşı cephe almış kitleleri etkisiz ve gereksiz muhalif argümanlara boğarak muhalif harekete hükümete yakın gazetelerden daha çok zarar veriyor. Manşetleriyle, haberleriyle ve köşe yazılarıyla insanların gazını almaktan başka bir şeye yaramayan gazete, öte yandan milliyetçiliği körükleyerek ülkenin diğer tüm sorunlarının örtülmesi mantığına hizmet etmiş oluyor. İşte bu nedenlerden dolayı Sözcü’nün Suriyelilere vatandaşlık verilmesi konusunda yaptıkları haberler de tam olarak bu bağlamda ele alınmalı.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s